Veelgestelde vragen

Op de hoofdpagina: kies een locatie (GPS of plaatsnaam), kies je paardprofiel (gezond / verhoogd risico / EMS), stel grashoogte, grastype, groeistadium en bemesting in. De barometer toont direct het geschatte WSC% met kleurcodering. De grafiek geeft de voorspelling voor de komende 6, 12, 24 of 48 uur.

Ja, automatisch. De tool slaat in jouw browser op (localStorage): laatste locatie, paardprofiel, grasinstellingen en gekozen voorspellingshorizon. Volgende bezoek zie je dezelfde setup. Geen account nodig, geen data naar een server.

De berekening en alle pagina's werken offline na de eerste keer laden (PWA). De live weersdata vereist wél internet — zonder verbinding gebruikt de tool de laatst opgehaalde gegevens. Voor frequente updates: open de tool één keer thuis voordat je de wei in gaat.

Ja. Open Graas-Baas in je telefoon-browser, klik op het deel-menu en kies "Toevoegen aan startscherm" (Safari op iOS) of "App installeren" (Chrome op Android). Het krijgt een eigen icoon en opent in volledig scherm zonder browserbalken.

Fructaan is een keten-suiker die gras opslaat als reserve — ketens van fructose, vergelijkbaar met hoe zetmeel ketens van glucose zijn. Gras maakt fructaan aan tijdens overdag (fotosynthese) en gebruikt het 's nachts. Bij paarden wordt fructaan in de dikke darm verteerd; te veel ineens kan verzuring veroorzaken die laminitis triggert.

Voor uitgebreide uitleg zie de begrippen-pagina.

Drie risico-momenten:

• Late middag (16:00) — daglicht heeft suiker opgebouwd
• Na een koude nacht + zonnige dag — de "stress-stack"
• Voorjaar (april-mei) en najaar (oktober) — seizoenspieken

Vroege ochtend (04:00–08:00) is normaal het laagst, behalve direct na een koude nacht — dan blijft fructaan hoog tot de plant kan groeien.

WSC (Water Soluble Carbs) = fructaan + simple sugars (sucrose, glucose, fructose).
NSC (Non-Structural Carbs) = WSC + zetmeel.
Fructaan = WSC – simple sugars (ESC).

Voor gras met weinig zetmeel zijn WSC en NSC vrijwel gelijk. De Graas-Baas-meter toont WSC%. Zie begrippen voor uitgebreide uitleg.

Nee — het is een schatting gebaseerd op weersmodellen, literatuur en kalibratie tegen veldmetingen (Hoffman 2001, Williams 2019, McIntosh 2007). De werkelijke WSC% in jouw weide kan afwijken door microklimaat, grassoort, bemesting en bodem.

Voor exacte cijfers: stuur een grasmonster naar het lab. Zie bemonsterings-handleiding.

Voor metabool gevoelige paarden zijn kruidenrijk grasland en mengsels met timothee, beemdlangbloem en roodzwenk (geen of weinig Engels raaigras) de beste keuze.

Vermijd: Italiaans raaigras en Aber-HSG cultivars (high-sugar grass — gefokt voor melkkoeien, te zoet voor paarden).

Zie weidebeheer per paard-type voor concrete mengsels en zaadhoeveelheden.

Voor blijvend grasland: 2–4× per groeiseizoen, op 7–10 cm. Nooit korter dan 5 cm — daar zit fructaan-rijke pseudostengel.

Beste momenten: eind mei/begin juni (vóór bloei) en eind juli/begin augustus. Bij voorkeur 's ochtends of na regenbui.

Zie deel 03 van weidebeheer voor uitgebreid maai-protocol.

De gevaarlijkste in NL/BE/DE:

• Jakobskruiskruid — pyrrolizidine-alkaloïden, dodelijk in hooi
• Bergahorn-zaden — atypische weidemyopathie (70% mortaliteit)
• Herfsttijloos — colchicine, hoog toxisch
• Taxus, robinia, eikels
• Adelaarsvaren, paardenstaart — vooral in hooi

Volledige lijst en beheer-tips: weidebeheer kruidenrijk grasland.

Voor laag NSC: maai vroeg in de ochtend (05:00–10:00) en oogst in begin-tot-eind bloei in plaats van in vegetatief stadium. NSC daalt typisch van 18–22% (vroeg) naar 8–14% (laat).

Verschil ochtend vs. middag maaien: 2–8 procentpunt minder WSC. Zie hooi-management.

Ja. 30 minuten koud water verlaagt WSC met 19–32%. 60 minuten warm water 30–44%. Geldt vooral voor de simple sugars (ESC); fructaan zelf lost minder makkelijk uit.

Nadeel: ook 15–25% van de mineralen (Ca, Mg, K) lekt uit. Bij intensief soaken: supplement bijvoeden.

Effectiviteit varieert sterk per partij — laat bij voorkeur het hooi laboratorium-testen voordat je vaste soak-routines opzet.

Standaard: 1,5–2,5% van het lichaamsgewicht in droge stof. Voor een 500 kg paard: 7,5–12,5 kg DM/dag.

Hooi is ~85% droge stof, dus dat komt neer op 9–15 kg vers hooi per dag.

Voor EMS-paarden: ondergrens (1,5%) aanhouden, eventueel hooi met laag NSC (<10%) en/of soaked. Voor groei/sport: kan tot 3% gaan.

Drie soorten signalen:

• Lichaamsbouw: overgewicht (BCS ≥7/9), dikke vetkam (cresty neck), regionale vetkussens (boven het oog, achter de schouder, naast de staartwortel)
• Gedrag: stijfheid na rust, terughoudend om te bewegen, "hoeven gevoelig"
• Bloed: hoog basaal-insuline (>20 µIU/mL), abnormale OST (Oral Sugar Test) of CGIT

Bij vermoeden: bloedonderzoek door dierenarts (insuline + adiponectine + glucose). EMS-diagnose volgt ECEIM 2019 consensus.

Met aanpassingen vaak wel. Strategieën:

• Tijdvenster: 04:00–10:00 (laagste WSC), behalve na koude nachten
• Graasmasker: vermindert opname met 30–80%
• Strook begrazing: dagelijks verschuivend draadje
• Track / paddock paradise: meer beweging, gespreide opname
• Volledig opstallen bij actieve laminitis of zeer hoge gevoeligheid

Combineer met de Graas-Baas-tool: zet profiel op "EMS / laminitis" — de drempels worden dan strenger (rood vanaf 14% WSC).

Direct dierenarts bellen. Acute laminitis is een medische noodgeval.

In afwachting van de arts:

• Paard volledig opstallen op zachte ondergrond (dik bed van zaagsel of zand)
• Geen weide, geen hooi met onbekend NSC
• Veel water beschikbaar
• Niet bewegen, niet poetsen aan de hoeven

Deze tool is geen vervanging voor veterinair advies bij acute laminitis.

Wettelijk (NL 2026): maximaal 100 kg N/ha/jaar uit kunstmest op grasland, plus 170 kg N/ha uit dierlijke mest. Voor paarden zelden de moeite — een hobby-paardenweide haalt nooit zoveel groei dat 100 kg N nodig is.

Mijn voorkeur voor paard: geen kunstmest, alleen gecomposteerde mest of compost. Voorkomt fructaan-pieken bij groei-stilval. Zie bemestingspagina.

Verse mest: nee. Parasiet-eieren overleven tot 6 maanden op koele weide en infecteren je eigen paard opnieuw.

Wel: gecomposteerde mest (kerntemperatuur ≥55°C gedurende 3+ dagen + 6 maanden rijpen) is veilig. Of langer rijpen (9–12 maanden) bij twijfel of bij spoelworm-risico.

Zie composteringsprotocol.

Voor blijvend grasland zonder hooiwinning: 5–10 ton compost per hectare per jaar. Met hooiwinning: 12–20 ton (om afgevoerde mineralen te compenseren).

Beste moment: maart bij bodemtemperatuur ≥5°C, of september. Niet in koud-helder weer.

Gebruik het printbaar bemestingsplan voor jouw exacte situatie.

Ja — elke 3–5 jaar. Een test kost €110–230 en bespaart honderden euro's verkeerde mest of kalk.

NL-labs: Eurofins Agro (BemestingsWijzer + EquiSoil), NMI Agro, BLGG. Vraag expliciet om een paardenweide-rapport. Zie bodemanalyse-uitleg.

Voor een EMS-paard: 2× per jaar — mei (voorjaarspiek) + oktober (najaarspiek). Bij elke management-wijziging extra (nieuwe weide, andere hooi-bron, nieuwe bemesting).

Voor een gezond paard: 1× per jaar volstaat voor jaarlijkse trend.

Zie bemonsterings-handleiding voor protocol en lab-keuzes.

Ja, gratis. Voor dierenartsen, hoefsmiden, paardenpensions, voer-leveranciers, verenigingen.

Een eenvoudige <iframe>-snippet plaats je waar je wilt. Configureerbaar via URL-parameters (locatie, paardprofiel, grasinstellingen). Zie partners-pagina.

Graas-Baas is gemaakt vanuit Osteopathie Praktijk De Kronkelbeek. De tool is gratis, zonder advertenties, zonder accounts — privacy-vriendelijk. Geen commerciële belangen bij voer-leveranciers of supplementen.

Wetenschappelijke onderbouwing: 43 + 69 + 72 = ~120 unieke bronnen. Zie onderbouwing.

Stuur een bericht via Osteopathie Praktijk De Kronkelbeek. Foutmeldingen, suggesties voor nieuwe features, of correcties op de wetenschappelijke onderbouwing zijn welkom — wij verwerken die in de volgende update.